2 augustus Biskarret - Villava 26 km

De slaapkamer is gevuld met gezonde berglucht en gerinkel van koeienbellen. J was om 5 uur al uitgeslapen. Op de rand van het bed vullen we onze bekers met melk en muesli, een goede start. Als we 't dorp verlaten komen we op een oud muildierweggetje wat tussen de rotsrichels loopt. Wat een idee dat we in de voetspoor treden van Lien en Ernest, Gosse en Aukje, Ans en Anneke, Jan en Jo, en ontelbare onbekenden.

De zorgen over de toestand van de schoenen laten we maar varen. Zeker nu we zien op wat voor schoenen ze hier aan de wandel gaan. Katoenen gympies, sandalen, pantoffels en andere niemandalletjes moeten hier kilometers maken. Bij ons zijn de profielen er zowat onderuit, we houden soepele zolen over. Terwijl we over een beboste bergrug gaan, is er ineens dat gevoel dat je je razend gelukkig voelt. Intens en niet in woorden uit te drukken.

Hoog boven ons cirkelen veel roofvogels. Zijn het gieren of adelaars? Voor 1 keer spijt het ons dat we niet de wijsheid van een vogelaar hebben. In de ochtend zijn er nauwelijks pelgrims op het moeilijk begaanbare pad naar Zubiri, behalve de mountainbikepelgrims. Jaha, sinds gisteren zien we voor het eerst horden fietsers. Ze komen je vaak met behoorlijke snelheid achterop, je schrikt je rot. Bij het passeren hebben ze dan ook nog de hele weg nodig. P gruwelt ervan als hij weer eens in de berm moet voor zo'n MTB er. Toch is het schitterend lopen, de rivier de Arre volgen we stroomafwaarts. Via de middeleeuwse brug van Trinidad de Arre komen we bij het klooster. Hier bellen we aan en worden ontvangen door een hele drukke pater in een trainingsbroek. Hij praat aan een stuk door, en uit de paar woorden die ons bekend voorkomen begrijpen we waar het omgaat. Een stempel in de nieuwe credentials, 6 euro pp om te slapen. Dan mogen we hem volgen, we gaan buitenom naar de pelgrimsherberg. Het overtreft al onze verwachtingen, hier is het schoon, er zijn alle voorzieningen, en de wasmachine is bij de prijs inbegrepen. Geen geld voor zoveel luxe. De was hangt aan het lijntje in de binnentuin, en wij leggen ons even te rusten op het geruite stapelbed. We verdelen de taken, P gaat boodschappen halen en J maakt het reisverslag. Tegen etenstijd willen we de lange boks an, het koelt prettig af. We eten in de kloostertuin. Kippensoepje - pasta a la P met salade van appel/ui/tomaat.

3 augustus Villava - Puenta la Reina 31 km

Dag 100! Weer een goede reden voor een feestje! Als we de langgerekte stad Villava verlaten kunnen we constateren dat Spanje later wakker wordt dan Frankrijk. Om 7 uur is er nog weinig Spaanse actie te zien. P kan prima plannen, en daarom wandelen we op deze druilerige ochtend al voor 8 uur de stadsmuren van Pamploma binnen. De stad van de Sanfermines en de stierengevechten. Wij zingen "Big City" als de uitlaatgassen onze neuzen binnendringen. Hier zijn al wat meer mensen op straat, in de ene hand een mobieltje en de andere een sigaret. In de oude binnenstad lopen we door smalle straatjes met hoge panden. Kleurig, pistachegroen, snoepjesroze en babyblauw. Overal van die leuke smeedijzeren balkonnetjes, en op de benedenverdieping heeft iedere raam tralies. Voor de veiligheid vermoeden we, maar het draadloosnetwek van de bank is niet beveiligd. Joepie! Op een bank voor de bank liften we mee en versturen een hele trits mailtjes. Pas dan kunnen we de door jullie gestuurde mail ophalen. Een hele stapel komt er binnen, joepie! Dan gaat onverbiddelijk het laptopje uit, eerst kilometers maken.

Er zijn van die dagen dat de rugzak voelt als lood. Vandaag heeft J zo'n dag, tjee wat weegt die tas zwaar. 45 Minuten hebben we nodig om de stad uit te komen. Iedere keer valt er een bui en dus hannesen we met de regenkleding. Aan/uit, aan/uit.

Tussen de graanvelden door laten we Pamploma achter ons. De oogst is binnen, wij zien de ritmische patronen van de maairichting. De eerste akkers worden alweer omgeploegd, de aarde is vet, rood en stenig. Ook ons pad.

We drinken allebei een halve liter water, dat scheelt J een kilo op de rug. We gaan klimmen richting de windmolens hoog boven ons. Op het pad over de helling van de Sierra gaan veel pelgrims ons voor. Traag zien we gekleurde stipjes omhoog gaan. Voor de laatste keer -voorlopig- gaan we naar 780 meter. Naarmate we vorderen horen we het machtige zoeven van de windmolens.

De top geeft het mooiste cadeau wat je kunt krijgen op dag 100: pelgrimsmonument Puerto del Perdon. Wauw, dit is even slikken, dit moet je zien, dit moet je voelen, dit moet je meemaken! Het waait flink, en het begint ook nog te regenen, precies de elementen die horen bij de pelgrims door de eeuwen heen. Het uitzicht naar het zuiden is adembenemend. Aan de kant van Pamploma is alles sappig groen, voor ons richting Puerto la Reina is het geel en droog.

Bij de afdaling merken we aan den lijve dat de bergketen een klimaatscheiding vormt. Het is heet tussen de gedrongen steeneiken, voor ons kronkelt een stoffig pad. Het brengt ons langs amandelbomen, wat een duizendste tref; ze zijn rijp. P kraakt ze met een steen, ze zijn heerlijk vol van smaak. Nog nooit eerder aten we ze zo vers!

Kijk daar! Een ooievaar! Die sturen we naar Marieke en Roel!

Door de Calle Mayor, het sierlijke hoofdstraatje bereiken we de middeleeuwse brug over de Rio Arga. De zon is zo fel dat de brug verbleekt, en zich niet weerspiegelt in het water. Ach, morgenvroeg weer een nieuwe kans! Oink, de pelgrimsherberg is even wennen. Het lijkt op een hele grote varkensschuur. De barman ontvangt ons zo hartelijk met een koel glas water dat de schuur en de akoestiek toch goed aanvoelen. Het is werkelijk hartverwarmend om te zien hoe de barman zich met hart en ziel ontfermt over de stroom pelgrims die hier binnenkomt.

Ga heen en vermenigvuldigt u is vandaag van toepassing. Vanuit Pamploma (vliegveld+station) groeit de stroom Santiagogangers. Met meer dan 100 eten en slapen we hier. De barman heeft het perfect georganiseerd, alles loopt op rolletjes. En weet je wat er op het menu staat: FRIETJES!!!!! +kip+salade. De rose wordt geschonken in pullen van een halve liter. Smullen! We proosten op onze 100ste dag en de 1750 gefietste kilometers van ome Ad en tante Marian. Familie van Silvia van den Berg uit de Reek. Ook Elma en Ben uit 's Hertogenbosch schuiven aan. Het rondje met de Nederlanders is de afsluiting van een fijne dag.

4 augustus Puente la Reina - Ayegui 26 km

Wakker worden in een schuur met 100 pelgrims is een ervaring apart. Iedereen wil blijkbaar wakker worden van z'n eigen wekker. Zoveel deuntjes van mobieltjes. De een kreunt, de ander steunt. Kniebanden gaan om, er wordt met sterk geurende balsem gesmeerd en de firma Compeed doet goede zaken. Voor ons niks van dat al, uitgerust slingeren we de rugzak op en kuieren de vroege ochtend in. Inderdaad nu lukt het wel om de weerspiegeling van de middeleeuwse brug te fotograferen. Mooi, mooi, mooi. Dramatisch prachtig is de zonsopgang en het licht daarna. Alsof je door een zonnebril kijkt, zo wordt de zon gefilterd door donkere wolken. Knalblauw, donkergrijs, zilver, groen, goud.

Over de heuvelrug trekken we verder in een stoet van pelgrims. De bakker van Maneru heeft van dat lekkere sesambrood. We ontbijten voor het winkeltje op gele stoeltjes. Cirauqui zien we al van verre liggen.

Daar lopen we onder het gemeentehuis door, je kan zelf stempelen. P heeft het ding al in de hand, en dan besluiten we om hem niet te nemen. Wij zijn niet op stempeljacht. We willen de ontmoeting met de mens die de stempel zet.

Prachtig lopen we verder over een oud muildierpad, en we gaan over verschillende bruggen die waarschijnlijk stammen uit de Romeinse tijd. We lopen met vleugels, in no time zijn we in Lorca. Koffie! De barretjes (eh, gek woord) langs de camino zijn leuk.

Als we de gehavende schoenen weer onderbinden vliegt P op 1 schoen de bar uit. Zoals gewoonlijk hoort en ziet ie weer alles, en hij roept de Nederlanders op de fiets achterna. Ad, Marian, Elma en Ben veroorzaken een bont gekleurde opstopping. Onderwerp van gesprek: loszittende hakken in zorgwekkende toestand. Fietsers idee: Solution! Grote hilariteit als de hakken op straat worden geplakt, terwijl in de bar het praatje rondgaat dat we van Hollanda komen. Met geplekte hakken gaan we vlot naar Estella. Hier zijn de stadsfeesten in volle gang, dus wegwezen. Eindbestemming: Ayegui, Albergue de Peregrinos. Als we door een eikel van een vent ingeschreven worden zien we dat we nummer 3 en 4 zijn! De camino is voor ons beslist geen wedstrijd, we lopen gewoon super. Ons onderkomen is in een balletzaal, spiegels overal. Clean sanitair. In de volgende uren stroomt het vol, P raakt aan de praat met het Amerikaanse meisje Andrea. Ze spreekt Spaans en Engels de ideale combi. Zo komt hij aan de weet waar de schoenmaker in Estella is. We besluiten om weer 2,5 km terug te wandelen voor nieuwe hakken.

Wanneer J de route voor de komende week bekijkt is de moeilijkheidsgraad aangeduid met + of ++. De dubbele plus is niet de zwaarte maar de lengte van de etappe. Pff, we gaan niet verzolen maar kopen nieuwe schoenen bij de eerste de beste schoenenwinkel. Da's een betere optie. Dan hebben we nu de tijd om naar een heel bijzondere pelgrimsbron te gaan. Bij het wijnhuis Irache komt uit het ene kraantje water en het andere rode wijn. We nemen onze bekers mee en bij de bron tappen we een smakelijk wijntje. Vervolgens vermaken we ons met een oude gekke Spanjaard die de bron als gratis bar gebruikt. Z'n hondje Couscous kent het ritueel precies. Er staat een camera om misbruik te registreren. Waarschijnlijk zwaait de Spanjaard er dagelijks naar. Je kunt eens een kijkje nemen op www.irache.com

Samen met Andrea eten we in de kantine, hetzelfde menu als gisteren, de kippebout is nu een fileetje. Een smsje van Ana: Today I tought to a nice couple enjoying whitan incredible vieuw (Monte del Perdon) loves ana

Met een glimlach kruipen we in bed. Om 22.00 gaat het licht onverbiddelijk uit.

5 augustus Ayegui - Torres del Rio 29 km

Pluk de dag........hier beginnen pelgrims al om 4 uur te ritselen. De oordoppen die we van Andrea kregen zullen nog 'ns van pas komen. Nu draaien we nog een keer om, maar om half 6 is er zoveel beweging dat we ook opstaan. Het tafereel is om de slappe lach van te krijgen. Zowat iedereen is in het pikkedonker aan het inpakken. Ook wij zoeken onze spullen op de tast, en de schoenen vinden we op de reuk..... In de kantine scoort P anderhalve liter melk en met de muesli uit de tas is het een prima ontbijt. Beter dan de toastjes met jam en sinas die ze in de kantine serveren.

In de schemer lopen we door de lelijke buitenwijk. Als de zon opkomt lopen we in een prachtig bos met steeneiken. Tussen de bomen door zien we de berg Monjardin liggen die hoog boven het plaatsje Villamayor de Monjardin uittorent. Omdat we zo lekker gaan stuiven we door dit dorpje heen. Hopla, we gaan over een onverharde brede weg met overal wijngaarden, de druiventrossen kleuren blauw, hier en daar de wuivende pluimen van een aspergeveld. Heuvels als bultjes in het landschap. Stukjes bos afgewisseld met de vertrouwde stoppelvelden. In de berm staat de blauwe kogeldistel te pronken. Op 2 stenen naast de kant van het pad drinken we melk met het laatste restje muesli. De passerende pelgrims groeten we met ola, het zijn bijna allemaal Spanjaarden op de weg.

Los Acros is de stad waar we nieuwe schoenen willen kopen. Eenmaal in de stad vergaat ons alle hoop, een klein supermarktje en een souvenirwinkeltje is het enigste wat we zien. Gedesillusioneerd zakken we neer op een muurtje bij de kerk. Loop je daarvoor zo snel naar Los Arcos? Het zijn de verwachtingen die ons op het verkeerde spoor zetten. We vloeken op alles wat Spaans is, en lunchen in stilte.

Hordes pelgrims komen voorbij en slaan linksaf naar de albergue voor 200 personen. 18 km is in je hoofd toch een breekpunt, het is heet, pijn aan de voeten, kun je er dan nog 11 uitpeuren? J twijfelt, P zet door; niet weer in zo'n megapelgrimsschuur. Sjips natuurlijk kunnen we dat, even later zetten we ons beste beentje voor tussen de olijfgaarden. Kronkelige gedrongen oude bomen staan in rode aarde. Het is heet maar de wind zorgt voor verkoeling.

In de verte zien we de glinsterende puntige toppen van de Codes, de natuurlijke grens tussen Navarra en Baskenland. Telefoon rammelt 2x! Goed nieuws, Bregje is geboren! Dochter van Marieke en Roel. Kleindochter van Jan en Antoinette. Dit geluk tilt je op en met gemak lopen we de laatste. Veel gele pijlen wijzen ons de weg naar de albergue. Toffe binnenplaats en ontvangst door een aardige griet.

Onder de douche spoelen we het stof door het putje, een opknapper! We proosten op het terras op Bregje, terwijl er onafgebroken pelgrims binnenkomen. Het is van de gezichten af te lezen dat de weg lang en heet was voor velen. Aan een tafeltje voor 2 de meest exclusieve privacy in deze drukte eten we een goed pelgrimsmaal. P papatas con chorizo J salade mixte, allebei een forelletje en ananas toe. Daarbij een karafje rode en veel aqua. Nu nog effe achter internet en dan naar bed.

6 augustus Torres del Rio - Logrono 22 km

Gisteravond ging om 22.00 het licht uit. 3 Minuten later ging het aan, effe later uit, dan weer aan. De buurman van J draait gewoon de peer los, zo blijft het uit! We slapen als een blok. Deze ochtend is het christelijk, iedereen is stil tot 6 uur. Het valt op dat veel pelgrims de wasbeurt 's morgens overslaan, ze gaan ongewassen, ongeschoren, met een vies mondje aan de wandel. Hebben wij de wastafel voor onszelf. Heerlijk fris gaan we op weg.

Na ruim 2 uur wandelen we Viana binnen. Zelfs op zondag is de kerk van Santa Maria op slot. Het is echt zonde dat we zoveel gesloten kerkdeuren in Spanje vinden. De rode arena van de stierengevechten is gelukkig ook op slot, wij willen niet geconfronteerd worden met dit dierenleed. 'sOchtends om 8.47 is wel bar-café San Juan geopend. We installeren ons in de hoek, zo hebben we overzicht op alle komende en gaande pelgrims. Op zondagochtend broodje gebakken ei met chorizo en een sterke koffie. Met 12 km in de benen is het pure verwennerij.

We leggen de voeten op een stoel en yes we kunnen gratis internetten. Alle berichten "vliegen de deur uit", en een stapel komt binnen. Met nog een bakkie lezen we ze meteen. Het ultieme zondagochtendgevoel. Met de wetenschap dat in Nederland alles z'n gangetje gaat, stappen we verder over de uitgestrekte vlakte in het roze ochtendlicht.

In het kerkje bij de hermitage Virgen de las Cuevas zien we Jacobus voor het eerst afgebeeld als de morendoder, de matamoros. Een wel hele grote metamorfose voor de brave Jacob. Volgens de legende zou hij tijdens de slag van Clavijo (een plaats ten zuiden van Logrono) in 844 het christelijke leger te hulp zijn geschoten en eigenhandig de Moren hebben verslagen. Hele stukken heb je de camino voor jezelf, onverwacht lopen er weer hordes mensen. Bij het bord wat de grens van Rioja aangeeft is het druk met pelgrims.

Ola, ola roept een pelgrim (die door ons de burgemeester wordt genoemd) hij wil ons samen op de foto zetten. ....Een Spanjaard die Engels spreekt! Bewondering en lovende woorden voor ons avontuur. Wij grijpen onze kans, en bespreken ons schoenenprobleem. Uiteindelijk zijn er 2 Portugezen die vertellen dat er een sportzaak aan de rand van Logrono is. Echt waar, Spanjaarden weten niet wat er 3 deuren verder te koop is. Morgenvroeg gaan wij op zoek naar Decathlon.

De aankomst bij de Albergue de Peregrinos is even wennen. Er staat een lange rij van rugzakken..... Dit is echt nieuw voor ons, in Frankrijk hadden we hele gîte voor onszelf. Nu delen we de tent met 88 anderen. Om 13.30 gaat de herberg open. We worden ingeschreven en delen wiebelig stapelbed nr35/36. We kletsen met een meisje uit Boedapest, ze is hier met de bus. Heup en enkel zijn de spelbrekers. Zo vergaat het velen, veel tranen en instortingen in Logrono. Douchen in alle talen, tukje op wiebelbed, en dan de stad in.

Plan is om te eten zoals de Spanjaarden, 's middags uitgebreid, 's avonds een kleinigheidje. Het is een speurtocht maar in een dwarsstraatje vinden we een tentje (bar) dat aan de buitenkant niet echt uitnodigt. Binnen vinden we TAPAS, met handen en voeten en veel goede wil krijgen we van alles wat. We hebben het weer dik voor elkaar...en dat mag zeker gezegd worden wat een heerlijke tapas. Hier kan menig kok nog iets van leren. Enige minpuntje is de schreeuwende TV met formule 1. Om 16.00 worden we vriendelijk maar dringend gevraagd om op te hoepelen, ze gaan met de familie eten. Okay, maar de halve fles rose schenken we even in een plastic fles.... Daarna houden we net zoals de Spanjaarden siësta in de patio van onze albergue. Wat een luxe voor slechts 3 euro. Genietend en rustend gaan we dadelijk voor een kleinigheidje als avondmaal. We zijn helemaal verrast als we de stad inlopen. Hartstikke druk op straat, heel Logrono loopt te flaneren. We doen een stukje mee, en voor de rest sparen we onze voeten. Op een bankje eten we 'n broodje kebab. Het Hongaarse meisje komt langs, ze heeft een Spanjaard opgeduikeld. Hij loopt 40 km per dag en volgens hem is Santiago nog 400km. Hij slaat een kruis als hij onze credentials ziet, en gedraagt zich dan iets minder macho. Zijn naam is vast Fabio of Claudio maar het is niet onze amigo. Grote herrie op de slaapzaal daarna. Er is iets aan de hand maar we snappen er geen hout van. Als je accepteert dat Spanjaarden verschrikkelijk luidruchtig zijn heb je er een stuk minder last van....

----------------------------------- 2006  WEEK 30 --------------------------------------

7 augustus Logrono - Ventosa 20 km

Wat een rust om 5.45, bijna alle pelgrims zijn vertrokken. Nog een keer omdraaien kan gerust, de winkels zijn pas na 10.00 open. Ons slaapje wordt verstoord door bezoek van "amigo". Hij komt natuurlijk voor Hongaarse Susan die naast ons slaapt. Hij is niet van plan om te vertrekken, behalve met haar. Hij wil voor haar zorgen nu ze zo'n pijn pijn heeft, hij is haar lopende farmacie. Zoveel weet hij wel duidelijk te maken aan Susan, en daar is geen woordje over de grens bij. Hij wacht gewoon op de bedrand van deze schoonheid uit Boedapest... Ze zucht nog eens diep en gooit haar lange haar achterover....

Wij zeggen de de hospitalero (vrijwilliger) gedag en danken voor de hartelijke gastvrijheid. Het heeft wat voeten in aarde, maar om 9.36 staan we voor buitensportzaak Decathlon. Voor J is de keuze snel gemaakt, ze verkopen LOWA in maatje 36!! Ze is helemaal in haar nopjes met haar vertrouwde merk. Voor P is het niet zo eenvoudig, hij selecteert op schoenen waar z'n steunzolen in passen. Er blijft maar 1 paar over. Chiruca is de naam, maat 44. De oudjes gaan in de rugzak. We kunnen nog geen afscheid nemen, ze waren ons zo trouw al die stappen van huis... De nieuwe lopen we in op een onooglijk stuk, kilometers industrie, een kiezelpad langs de snelweg, niks aan.

Pelgrims maken kruisjes van hout en twijgen in het hekwerk van gaas langs de snelweg. Bij de aankomst van Albergue San Saturnino; goeie muziek! George Harrison - Sweet Lord. Een fijne plek om te zijn. Sms van Ana, morgen is ze 21 km achter ons. Zelf kokkerellen in Spanje loont niet de moeite, voor 7 euro heb je een pelgrimsmenu van 3 gangen inclusief wijn. Vanavond eten we in een alleraardigst restaurantje. Ook de bediening is ontzettend aardig. Vooraf: paella, hoofdgerecht: een gefrituurd visje, toet: watermeloen.

8 augustus Ventosa - Santo Domingo de la Calzada 32 km

In deze albergue in het niet toegestaan om de wekker te zetten. Je wordt om 6 uur wakker gemaakt met klassieke muziek. Sommigen kunnen het niet laten, om 4.15 begint er al eentje in te pakken. Weliswaar zachtjes, maar ze heeft een schijnwerpertje om haar arm. Iedere keer als ze iets inpakt schijnt ze precies in het gezicht van P.... Een frisse wind deze ochtend. We lopen tussen rotsen van rode zandsteen. Daar vinden we een geschikte plek om afscheid te nemen van onze vertrouwde schoenen. Na ongeveer 4000 kilometers laten we ze achter bij een eigentijdse dolmen. Nog een laatste taak geven we ze mee, ze bewaren een briefje voor Ana. Houdoe beste schoenen. Op onze nieuwe gaan we door golvende heuvels waar veel druiven voor Rioja wijnen worden verbouwd.

De weg naar Najera is louter stinkende industrie. Gewoon doorlopen. Bij een bar drinken we koffie uit een glaasje, daarbij een broodje omelet met rode peper. Smaakt prima na 10 kilometers.

Op heel veel kerktorens zien we ooievaars. Vaak zelfs meerdere nesten op een toren. In Nederland een zeldzaamheid, hier zie je ze met 10tallen vliegen. Geweldig!

Ruim een uur later lopen we Azofra in, het oogt er overal nogal krakkemikkig. Ook hier nemen we een koffie, en P bestelt er bocadillios bij. De cafe's hier hebben van die lekkere belegde broodjes, we nemen het ervan. Daarna 'moeten' we 10 km zonder. Onze nieuwe schoenen lopen super, o God wat zijn we blij dat de schoenen ons passen. Ze brengen ons zonder een blaar naar Santo Domingo de la Calzada. De eerste herberg in de abdij is vol. Bij de tweede herberg stiefelen we gewoon naar binnen. Het is er al druk, we vinden 2 bedden naast mekaar. Wat blijkt even later: Marijke en Roos uit GENT slapen naast ons. Aha! Mensen uit Vlaanderen daar houden we van, zeker en vast! Meteen vertellen we over de prestatie van Fried, en over Frankie en Karin, hoe ze voor ons gezorgd hebben in onze zwaarste dagen. De 2 dames zijn onder de indruk en willen op de foto met ons. Voordat we kunnen inschrijven heeft J al gedonder met de vent achter het bureau. Hij loopt vreselijk belangrijk te doen in z'n gele t-shirt en gebaart haar om met de hele rommel te vertrekken. Natuurlijk wil J er geen hout van snappen, ze sluit zich aan bij P die in de rij van inschrijving staat. Wat een geluk dat Roos wat Spaans spreekt! Zonder omhaal weet ze die vent duidelijk te maken dat we ons van geen kwaad bewust waren toen we onze bedden uitkozen. En belangrijker; we laten ons niet wegsturen door deze bureaucraat. Het zien van onze credentials dwingt respect af, alle problemen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Pff, dat is geluk hebben, de noodmatrassen worden inmiddels al neergelegd.....het is verschrikkelijk druk en overvol....als hier de pleuris uitbreekt...Het hele Santo Domingo kan ons gestolen worden, wat een commercie rondom een kip en een haan. De legende hierbij is dat er in de middeleeuwen een Duits echtpaar met hun zoon in de herberg alhier verbleven. De dochter van de waard werd verliefd op de jongen, maar hij niet op haar. Uit wrok stopte ze een kostbaarheid in de jongen z'n bagage en meldde de diefstal na hun vertrek. De zoon werd aangehouden en terecht gesteld. Hij kreeg de strop en zijn ouders volbrachten hun pelgrimage en biechtten het voorval op aan sint Jacobus. Tijdens de terugtocht ontdekten zij dat hun zoon nog leefde. Hij stond met de stop om z'n nek op de hand van Jacobus. Hij werd bevrijd en de bisschop werd ontboden. Deze zat net te eten, gebraden kip en haan, en zei dat hij dit niet geloofde. De bisschop stelde dat de kip en de haan nog eerder weer zouden kunnen vliegen dan dat de zoon nog zou leven. Waarop de kip en de haan weer veren kregen en de kerk in vlogen waar ze nu nog steeds te zien zijn. Door een traliehek zien we de beesten inderdaad zitten in de kerk ..... Als je dichterbij wilt moet je entrée betalen, aan die flauwekul doen we niet mee.

We eten naast de Albergue. Een salade, vis/vlees met frietjes en rijstepap met kaneel na. We klinken op onze nieuwe schoenen....yoehoe 32 kmters zonder problemen!

9 augustus Santo Domingo de la Calzada - Tosantos 30 km

Waardeloze wandeling, 25 kilometers lopen we vlak in de buurt van de N120. Tot onze grote verbazing steken alle pelgrims deze autoweg ook nog 5 keer over. Levensgevaarlijk. We lopen ook nog een uur op een pad strak langs de autoweg. Zelfs praten kan dan niet, de vrachtwagens denderen met geweld langs. Ook fietsers horen we niet achterop komen, het is iedere keer schrikken als ze ons onverwacht inhalen. Het is een kwestie van blik op oneindig en doorkachelen. Op een dag als deze is het verlangen naar de rust en natuur in Frankrijk groot. De camino naar Santiago loopt van dorpje naar dorpje, en dat is de reden dat we iedere keer die drukke N120 moeten oversteken.

Een brievenbus is echter een zeldzaamheid. De CD met foto's reist nog een dag met ons mee voordat we hem kunnen posten. Rond 12.30 komen we in Belorado aan. Hier willen we eten op het terras, we rammelen. Tegenvaller 1; eten kan pas vanaf 13.00, tegenvaller 2; niet op het terras maar boven in het restaurant. Het is even bijstellen, zeker als we na een half uur in een smakeloos ingericht restaurant komen. Lichtgroen gesausde muren, TL-balken, zeiltje op de vloer en in iedere hoek een tv die aanstaat. De propellers aan het plafond blazen zo hard dat de papieren kleedjes van de tafels waaien. Binnen een kwartier vult de tent zich met Spanjaarden. Alle tafeltjes zijn in een mum van tijd bezet. Voor het prijsje van 5 euro krijgen we een bord vol tapas, echt heerlijke hapjes. De Rioja rosé kunnen we niet weerstaan. Daarna hebben we vooral zin om een tukje op de bank te doen. Tja, dan hadden we thuis moeten blijven, hier gaan we er nog een uur tegenaan.

Om de massa pelgrims achter ons te laten gaan we 5 km verder, zo lopen we uit de pas van de grote groep. Verhit en stoffig komen we aan bij Casa Parroquial, een vriendelijke ontvangst door een vrijwilliger. We boffen en krijgen een 4 persoonskamertje in dit schitterende oude pand. Het is er de gewoonte om samen te koken, samen te eten, en samen te mediteren. Het samen delen staat centraal; verder ben je vrij in je doen en laten. Ze hebben 1 regel: om 23.00 slapen en NIET eerder dan 6 uur opstaan. Daar kunnen we ons helemaal in vinden. Voor 20 mensen is er hier een bed. Na ons komen er nog wel 20 pelgrims meer aanwaaien. Dit betekent dat we de ruimten moeten delen met het dubbele aantal mensen. Samen met een Hongaar trachten P&J om 40 personen een tafel en stoel te bieden. Voor degenen die Paulus de Pelgrim nog niet zo goed kennen is het goed om te weten dat z'n improvisatievermogen grenzeloos is. Een tafel tekort? P tilt gewoon een deur uit de scharnieren.... Christo een soort goeroe die hier de leiding heeft zet even grote ogen op. Het is een eigenwijs type dat zich steeds op een geheim plekje krabt. Als hij 40 zitplaatsen telt kan hij zich vinden in de tafelschikking. Ondertussen zijn anderen aan het kokkerellen. Jammer dat we geen foto hebben van de enorme pan op de gasvlam. Hieruit wordt een smakelijke pasta geschept. Vervolgens is er voor iedereen een klodder aardappelen in jus. Enigszins verbaasd krijgen we ook nog een flink bord broodsoep met knoflook. Lijkt absoluut niet op die van CenC. Een emmer vol watermeloen toe. De goeroe vraagt ons om de afwas te laten staan en nodigt ons uit voor de meditatie. Nieuwsgierig gaan we het trappetje op naar een schitterende ruimte; piepklein deurtje door, prachtig glas-in-lood, vakwerkplafond, kaarsjes, psychedelische muziek...... Van de Spaanse goeroe krijgen we een gebed in het Engels. Het is speciaal, bijzonder om mee te maken met zoveel nationaliteiten. ..... Schade! Het Duitse meisje snapt er niets van, met haar aanstellerige lach verstoord ze veel meer dan ze in de gaten heeft. Het wordt beter als een van de vrijwilligers haar aan de afwas zet.

Ondanks dat de N120 langs het slaapkamerraam raast slapen we als een blok. Om 6 uur ontbijt, het wij-gevoel is duidelijk minder; iedereen is alweer bezig met de weg van vandaag. We bedanken de vrijwilligers persoonlijk, het is knap dat zij het hoofd koel hielden met zovelen. Ze schiepen orde in de wanorde van al die pelgrims. Iedereen heeft gegeten, geslapen en kan gesterkt met een ontbijt beginnen aan een nieuwe dag. Het mooiste is dat iedere pelgrim hiervoor een eigen bijdrage kan geven. DONATIVE noemen ze dat hier. Van het geld wat je geeft wordt er de volgende dag eten gekookt, stroom en een warme douche betaald. Een prachtig systeem!!!!

10 augustus Tosantos - Atapuerca 27 km

Eenzaam is het land van de Montes de Oca, vroeger werd de route onveilig gemaakt door struikrovers. Ineens lopen we weer door de bossen, wat een verschil met gisteren. In Villafranca drinken we koffie in een chauffeurscafé. Het is er druk, hierna is er niks meer te eten&drinken tot aan Juan de Ortega. De weg ernaar toe is mooi, in het zuidwesten zien we de toppen van de Sierra de la Demanda waar tot diep in de zomer sneeuw ligt. Wij lopen door eikenbos waar de heide weelderig bloeit in 3 kleuren paars. In vroeger tijden was het gebrek aan herbergen niet het grootste probleem van pelgrims. Ze sliepen in de openlucht en deden 2 dagen met een stuk brood. De grootste moeilijkheid waren de gebieden zonder duidelijke paden. Zo verdwaalden pelgrims snel en maakten lange omwegen. Vooral rivieren waren enorme hindernissen. Zonder bruggen was de pelgrimage bijna niet te volbrengen. In de 11de eeuw besloten Domingo de la Calzada en Juan de Ortega bruggen, hospitalen en herbergen voor de pelgrims te bouwen. Nu is het pad duidelijk, we zoeven door 13 km eikenbos met bloeiende heide, en kletsen onafgebroken over alle goeds wat deze tocht ons gebracht heeft. Ineens ligt daar het klooster van Juan de Ortega.

We begrijpen dat dit in vroeger tijden het pelgrimshart sneller deed kloppen. Om eerlijk te zijn het onze ook, een shotje cafeïne gaat er wel in. Bij een zeer onvriendelijke uitbater zitten we op het winderig terras. De broodjes zien er niks lekker uit, in de tas zitten nog keks vanuit Nederland. Tochwel een gedenkwaardig moment om de gebroken koekjes hier te dopen in wat honing, mmmm. Huppakee nog 7 km asfalt, in Ages doet J effe moeilijk. Dat wil zeggen het dorpje lonkt, de albergue lijkt leuk, de voeten zijn moe. Klasse van P de planner. Super dat hij J toch weet te motiveren om die laatste 5 eruit te peuren. Aankomst in Atapuerca is geweldig; de poes doet de ontvangst in een meer dan authentieke herberg. Als eersten hebben we een schoon bed voor het uitkiezen. Fris gewassen schuiven we aan een tafeltje in het restaurant een deur verder.

Taalproblemen doen ons besluiten om het pelgrimsmenu te kiezen. Absoluut in de roos: pasta met chorizo-lamsvleesschoteltje met brood. Jammer dat de toet een waterig puddinkje is. Is het daarom dat J trakteert op een eau de vie? Zo wat een killer, we pitten anderhalf uur als een os. Als we wakker worden is de slaapzaal compleet gevuld. Poes speelt met alle gasten, maar kiest uiteindelijk P z'n oksel om spinnend in slaap te vallen. Als we uitgenodigd worden door de Franse striptekenaar, de knappe verpleegkundige en Laurant die naar SdC loopt blijft poes de wacht houden op P's bed. Onze mail lezen we op de slome computer van het restaurant. We denken dat de poes de reïncarnatie van Bud moet zijn.

11 augustus Atapuerca - Rabe de las Calzadas 24 km

In de steengroeven van Atapuerca zijn de resten gevonden van een prehistorische mens die de wetenschappelijke naam Homo antecessor heeft gekregen. Het is maar dat je het weet. Deze ochtend is zo fris dat we de fleecevesten uit de tas vissen. Da's lang geleden, het geeft net zo'n behaaglijk gevoel alsof je thuis de open haard aansteekt. Het waait behoorlijk als we over een ruig pad tussen de maan en de opkomende zon lopen. Geweldige sensatie als we over de rotsblokken naar het plateau van de Matagrande klimmen. Met aan de linkerkant het prikkeldraad van een militair terrein en op het plateau een groot simpel houten kruis heerst hier een griezelige schoonheid. Het is er dor, het waait stevig en dan lijkt het of er een rosé licht over de schepping gaat schijnen. Magnifiek roze wolken waaien ons voorbij....

Als we afdalen zien we Burgos al liggen. Een gouden tip van Jaqueline van Restaurant Papasol: stap in de bus bij Villafria. Voordat je in Burgos bent moet je 8 km langs de N1 lopen, een superdrukke weg met denderend vrachtverkeer, en verder industrie zover je kunt kijken. Voordat we weten dat een bushalte een onduidelijke paal met prullebak is hebben we zo'n 4 km N1 geproefd. Afschuwelijk! 10 minuten later zitten we in de bus, die ons voor 0,75 euro pp middenin Burgos brengt. Drukke stad, we vinden er niks aan. Voor de vorm zetten we de kathedraal op de foto. Als we binnen willen stuiten we op grote hekken: Entree! Wegwezen hier. Als we de pelgrimsherberg van Burgos passeren staan de rugzakken al op een rij....Burgos is de place to be voor velen. Een Duits meisje komt ons tegemoet rennen; Ana zoekt naar ons. Het gaat wel goed met haar, maar ze loopt alleen, Matthias heeft de bus genomen.... Er zijn vriendschappen die sneuvelen op de Camino... Lieve A wij wachten niet op je, hoezeer het ons ook spijt.

De weg voert ons nog 14 vervelende kilometers verder naar Rabe de las Calzadas. In een prachtige albergue aan het kerkplein vinden we een bed voor deze nacht. Bij de eigenaresse moeten we min of meer door de ballotage, wat een streng mens. Meerdere malen laat ze nadrukkelijk weten dat we gast zijn in HAAR huis. Bij de gratie Gods kunnen we 1 biertje bij haar kopen en verder wachten we in de schaduw tot 19.30. Er is in de verre omtrek niets te snacken. Ook de magen van collega-pelgrims knorren. De Noorse jongen trakteert op zonnepitten, hij eet ze compleet met schilletje en al totdat we hem uitleggen dat het ook zonder kan. Voor de rest eet hij voortdurend pillen die de farmacie hem geadviseerd heeft. Lucia en Christina zijn 2 vrolijke meiden uit Rome, echte giebelkonten. Ze snoepen lekker mee van de farmacie. Het schattige Japannertje is blij als hij aan tafel kan. Onvoorstelbaar dat hij vanuit Japan naar Le Puy vliegt, en nu naar SdC loopt. Ook zijn er 3 Fransen, het contact met hen loopt niet zo soepel. Dan zijn er nog 2 Oostenrijkse poederdozen, sst eentje kan er Nederlands.... Ze zitten zich voortdurend in te smeren met kostbare flesjes, tijd voor J om demonstratief uit het blauwe blik Nivea te smeren. Voorlopig ontsierd de Compeed nog de Oostenrijkse voeten.

Voor we aan tafel gaan weet de ene haar pajero om te toveren tot een heuse avondjurk..... Pff, het Spaanse echtpaar komt gewoon in de korte broek net als wij. Een leuk gegeven met zoveel nationaliteiten; Engels is de gemene deler. Iedereen is het erover eens, de eigenaresse is een BITCH. Onwetende pelgrims strijken neer in HAAR huis, en vervolgens knijpt ze ze uit. Het eten is een bord pasta met rooie saus en een knakworst uit blik. Dan een danonepotje yoghurt met een rotte pruim. Dat was het, zonder te blikken of te blozen mogen we hier 7 euro pp voor neerleggen. Het Japannertje, de Noor, en P&J eten het mandje met droog brood leeg tot de laatste kruimel.

12 augustus rabe de las Calzadas - Castrojeriz 29 km

Over het ontbijt kunnen we kort zijn; 1 liter melk voor 13 personen, 4 biskwietjes per persoon. Een wereld van verschil is het landschap waar we nu in lopen. Zover ons oog reikt zijn er akkers. Het graan is geoogst, de stoppelvelden reiken tot aan de horizon. Nergens een huis. Af en toe een boom. De wind heeft hier vrijspel en blaast ons vooruit. We koelen zo af op de hoogvlakte dat we de fleece graag aantrekken. De kruidenier in Hornillos 8km verder is helemaal voorbereid op alle pelgrims die niet op 4 koekjes verder kunnen. Met een vriendelijkheid waar je warm van wordt maakt hij flinke stokbroden kaas. Met een paar flauwe bochten gaan we uit het dal omhoog en komen weer op de meseta, zo noemen ze de hoogvlakte met graan hier.

 Het pad loopt tussen stenen wallen, hier lopen we over het oude pelgrimspad. Geweldige ervaring, over dit pad liepen duizend jaar geleden ook al pelgrims naar Santiago. Is het deze energie die we voelen? Is het hierdoor dat we vandaag met vleugels lopen?

Gezellig geroezemoes op het pleintje in Hontanas, een dorp wat indruk maakt. Alle huizen lijken op instorten te staan, het is er rommelig en stoffig. Razend gelukkig drinken we goeie koffie. Door droog en dor land gaan we verder. Over de bezorgde berichten vanwege bosbranden kunnen we jullie geruststellen; hier groeit nauwelijks een boom. Behalve langs de geasfalteerde weg naar de ruïne van het klooster van San Anton. De populierenlaan brengt ons naar wat is overgebleven van een gotisch klooster. Er loopt gewoon een asfaltweg onder de hoge bogen door. Pas als we de 2 nissen in de muur zien realiseren we ons dat hier in vroeger tijden ook een weg liep. De monniken zetten in de nissen brood en wijn klaar voor passerende pelgrims. Nu laten pelgrims er briefjes achter voor medepelgrims. Het klooster dat al in de 12de eeuw werd gesticht, werd bewoond door Franse monniken die zich ontfermden over zieke pelgrims.

Nu ontmoeten we er een gestrande poederdoos, ze heeft een blaar en laat de taxi voorrijden. Voor ons doemen de steile wanden van de volgende meseta op. Met het zicht op Castrojeriz gaan ook de laatste kilometers als een speer. Om 13.15 hebben we 29 kmters in de benen! Wij zijn tevreden, want rond dit tijdstip wordt de zon brandend heet. Bij Casa Nostra vinden we een stapelbed met uitzicht op de meseta.

Allerhartelijkst worden we ontvangen. Ook hier zegt de jongen: dit is mijn huis, maar voegt eraan toe: vandaag is het jullie huis, wees welkom!! Geweldig krakkemikkig oud pand, kleurige tegeltjes, wanden van leem, en zeteltjes als stoelen. Nadat we een laag stof hebben afgespoeld zijn we precies op tijd om samen met de Spanjaarden aan tafel te gaan. Restaurant la Taberna is een aanrader( Fried deze kun je inplannen ). Een familiebedrijfje wat trots is op de maaltijden die ze serveren. P krijgt 2 borden goedgevulde vissoep. De naam van de vis kennen we niet maar hij zwemt naar binnen. Daarna salade met die lekkere scherpe uienringen en vis uit de oven zwemmend in boter. Meloen toe. P kan inmiddels in het Spaans de rekening vragen. "Te veo es ta tarde" wordt wat moeilijker. De jongen achter de bar roept: "I see you this evening "